PHƯƠNG PHÁP SỬ DỤNG THUỐC :

2. PHƯƠNG PHÁP SỬ DỤNG THUỐC :

2. 1. Sử dụng thuốc kiếm soát đường huyết:

2.1.1 Đối với ĐTĐ type 1

Nếu BN đang dùng 2 mũi tiêm insulin /ngày thì nên chuyển sang chế độ tiêm nhiều mũi/ngày ( 3-4 mũi). Trước bữa ăn điểm tâm sáng và trước ăn trưa tiêm insulin tác dụng nhanh ( Actrapid, Maxirapid, Lispro, Aspart )), và insulin tác dụng trung bình loại hỗn hợp ( Mixtard 30/70) hoặc loại NPH-insulin, lente vào trước bữa ăn tối . Phác đồ dùng 4 mũi , dùng insulin tác dung nhanh trước bữa điểm tâm sáng, trước bữa trưa, trước bữa tối, và insulin tác dụng trung bình ( Insulatard, Lente) trước lúc đi ngủ. Thường trong ngày lễ tết BN hay ăn thêm thường tăng ĐH sau ăn nên dùng thêm nhóm thuốc ức chế a- Glucosidase( Glucobay) uống trong bữa ăn. Còn BN nam trong ngày tết hay uống rượu nhiều thường ăn ít do vậy hay hạ ĐH nên khuyên BN không tiêm Insulin bữa ăn đó nhưng ngày hôm sau ăn được thì phải tiêm ngay Insulin.

Liều lượng: Dựa vào nồng độ ĐH để tính liều ( 0.5- 1.0 UI/ kg ), hoặc dựa vào liều Insulin   BN đang sử dụng tăng thêm từ 2- 4 đơn vị

Các loại insulin

Loại insulin	Bắt đầu tác dụng  ( h)	Tác dụng tối đa ( h)	Tác dụng kéo dài ( h)
Lipro(Humalog) Aspart(Novolog)	< 0.25	1	3 - 4
Regular	0.5 - 1	2 - 3	3 - 6
NPH Lente	2 - 4 3 - 4	6 - 10 6 - 10	10 -16 12 - 18
Mixtard(Regular/NPH) (30/70, 20/80, 50/50)	0.5 - 1	4 - 10	10 - 16
Glargin( lantus)	2 - 3	Không	24
Ultralente	6 - 10	Theo liều	16 - 20

2.1.2. Đối với ĐTĐ type 2

Những BN đang dùng đơn trị liệu, hoặc sulfonylurea, hoặc Metformin mà chưa kiểm soát được ĐH nên phối hợp hai loại  (Diamicron+Glucophage hoặc Amaryl + Glucophage) để nâng cao hiệu quả của 2 nhóm giúp kiểm soát tốt ĐH ( liều lượng phải dựa vào kết quả xét nghiệm ĐH của BN).

Những BN đang dùng phối hợp 2 nhóm thì nên phối hợp thêm thuốc ức chế a- Glucosidase( Glucobay) uống trong bữa ăn, nếu ĐH sáng sớm còn cao nên thêm 1 mũi Insulin -NPH vào lúc trước ngủ( Bedtime )

Những BN đang dùng phác đồ trên mà ĐH không kiểm soát được thì chuyển sang phác đồ dùng Insulin 2- 3 mũi/ngày ( như ĐTĐ type 1), có thể phối hợp thêm Glucophage hoặc Glucobay, hoặc Mediator.

Dựa vào cơ chế bệnh sinh của ĐTĐ type 2 cho thấy phối hợp sớm nhóm đồng vận PPAR-g ( thiazolidinediones) vừa có hiệu quả hạ ĐH, vừa có hiệu quả tích cực lên các marker nguy cơ tim mạch , liều lượng 4- 8mg Avandia/ngày , hoặc Pioglitazol 15- 45 mg/ngày uống vào buổi sáng

Một số thuốc uống hạ đường huyết đang sử dụng

	Biệt dược    ( mg )	Liều lượng   ( mg )	Thời gian bán huỷ(h)	Thời gian tác dụng(h)
Sulfonylurea	Daonyl 5 Glybenhexal3.5 Diamicron 80 DiamicronMR30 Amaryl 1,2,3,4 Geztlim 1,2,3,4	2.5 - 15 3.5 - 14 40 - 320 30 - 120 1 - 6 1 - 6	4- 5   10 -12   5- 8	10 - 16 16 - 24 8 -16   24      24
Biguanide  (Metformin)	Glucophage  500  , 1000	500-2000	Uống sau khi ăn
ứcchế enzym Glucosidase	Glucobay 50, 100	50- 300	Uống trong khi ăn
Thiazolidinedione	Avandia  4, 8 Pioglitazon 15, 30, 45	4 - 8 15 - 45

 
3. Điều trị tăng huyết áp:

Cần kiểm soát chặt chẽ vì rượu sẽ làm ảnh hưởng đến HA và tim mạch và thức ăn mặn là nguyên nhân làm tăng HA.

Nên dùng nhóm ức chế men chuyển và ức chế thụ thể đâu tiên cho bệnh nhân ĐTĐ có MicroAlbumin niệu và tăng HA.

Thuốc ức chế b cho BN ĐTĐ có đau thắt ngực, hoặc có nhồi máu cơ tim trước đó.

Người lớn tuổi nên phối hợp thêm lợi tiểu nhẹ.

Nếu chưa kiểm soát được HA phối hợp với thuốc chẹn kênh canxi

Điều quan trọng ăn giảm muối, giảm uống rượu cũng giảm được 4-10mmHg HA.

4. Điều trị rối loạn lipid máu:

Cần điều trị tăng cường vì trong ngày tết thức ăn có nhiều loại Axit béo bão hoà gây vữa xơ mạch

Dùng  Statin cho BN tăng Cholesterol giảm LDL- c ( 10- 20 mg/ ngày)

Phối hợp thêm FenoFibrate khi có tăng Triglyceride

Những BN có các yếu tố nguy cơ tim mạch nên dùng thêm Aspirin liều nhỏ 75- 100mg/ngày có thể ngăn ngừa các biến chứng mạch máu lớn.